O Snoezelen

Metoda Snoezelen (w Polsce znana również pod nazwą Sala Doświadczania Świata) to unikalny sposób pracy z najrozmaitszymi grupami podopiecznych.

Uczestnikami sesji w Salach Doświadczania Świata mogą być właściwie wszyscy

Ponieważ wszyscy ludzie, niezależnie od swojego wieku, stanu zdrowia i sprawności – są istotami sensorycznymi. Oznacza to po prostu, że wszyscy odbieramy bodźce płynące z otoczenia oraz, że rodzaj, zakres i intensywność owych bodźców wpływają na nas pod względem somatycznym, emocjonalnym, poznawczym. Metoda Snoezelen bazuje właśnie na sensoryczności człowieka i jego reagowaniu na bodźcowanie.

W Salach Doświadczania Świata tworzy się specjalną ofertę bodźców

Odpowiednio zredukowanych i wyselekcjonowanych, a jednocześnie o charakterze polisensorycznym i niedyrektywnym. Dzięki temu atmosfera pomieszczeń Snoezelen jest w szczególny sposób odpowiednia dla osób, które z różnych przyczyn mają trudności z prawidłowym odbieraniem bodźców oraz które napotykają na różnie uwarunkowane przeszkody w kontakcie z otoczeniem. Podczas sesji w Salach Doświadczania do polisensoryczności i niedyrektywności dołącza się kolejna ważna cecha: bezzdaniowość, która stanowi przeciwieństwo większości metod pedagogicznych i terapeutycznych, zorientowanych zadaniowo. Tymczasem w niezwykłej atmosferze Sali Doświadczania Świata uczestnicy, mimo braku konkretnego zadania, podejmują czynności eksploracyjne, pogłębiają więź z opiekunem, normalizują swoje zachowania (również te problemowe), otwierają się emocjonalnie i komunikacyjnie; słowem: „doświadczają świata” i samych siebie w takim wymiarze, jaki poza pomieszczeniem Snoezelen często jest im niedostępny.

Metoda Snoezelen powstała w latach 70-tych XX wieku w Holandii

Jako spontaniczna odpowiedź na pesymizm terapeutyczny panujący w stosunku do osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną i wielorako niepełnosprawnych. Początkowo prototypy dzisiejszych Sal Doświadczania Świata i prowadzone tam zajęcia miały charakter wyłącznie intuicyjny. Ponieważ jednak efekty tych projektów przeszły najśmielsze oczekiwania, Snoezelen zainteresowali się profesjonaliści: terapeuci zajęciowi, muzykoterapeuci, psychologowie, pedagodzy specjalni. Tak rozpoczęła się oszałamiająca kariera metody Snoezelen, która obecnie jest znana i stosowana na całym świecie. Do pierwotnych adresatów (osób niepełnosprawnych intelektualnie) stopniowo dołączali kolejni: osoby z niepełnosprawnością fizyczną, osoby z autyzmem, seniorzy z demencją, pacjenci psychiatryczni, osoby przewlekle chore, osoby po urazach, pacjenci terminalni, dzieci i młodzież po przeżyciach traumatycznych, z problemami wychowawczymi, czy wreszcie osoby zdrowe, lecz żyjące i pracujące w stresie.

Potencjał i skuteczność metody Snoezelen

Skąd bierze się tak niezwykły potencjał i skuteczność owej bezzadaniowej metody, której znane hasło brzmi: „Nic nie muszę, wszystko mogę”? Obszerną analizę tego zagadnienia można znaleźć w pozycji „Snoezelen – Sala Doświadczania Świata. Kompendium opiekuna i terapeuty”. W tym miejscu wypada jedynie podkreślić, że na skuteczność metody Snoezelen składają się: odpowiedni sprzęt (urządzenia), odpowiednio zaaranżowana przestrzeń (Sala Doświadczania Świata) i odpowiednio postępujący terapeuta (przestrzegający ściśle wszystkich ośmiu zasad metody Snoezelen). Tylko przy spełnieniu tych warunków możemy liczyć na wytworzenie się „efektu Snoezelen” oraz tzw. „enabling relation” (uzdalniającej uczestnika relacji między nim a terapeutą).

Sala Doświadczania Świata

Sala Doświadczania Świata wyposażona w nieodpowiedni lub złej jakości sprzęt, niewłaściwie zaaranżowana i z nieprawidłowo działającym w niej terapeutą przyniesie pacjentowi szkodę, a nie pożytek.  Warto zatem dołożyć wszelkich starań, aby metoda Snoezelen w naszych placówkach oparta była na właściwych podstawach i realizowana prawidłowo. Wówczas pozytywne efekty przebywania pacjentów w Sali Doświadczania Świata mogą nas zaskoczyć, tak jak zaskoczyły twórców metody kilkadziesiąt lat temu.